Kanser, değişik organlarda hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan, klinik görünümü, tedavisi ve yaklaşımı birbirinden farklı olan bir hastalıklar grubudur. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de görülme sıklığı hızlı bir şekilde artarak önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Ülkemizde de meme, tiroit, bağırsak, rahim, akciğer, prostat, mesane ve mide kanserleri sıklıkla görülmekte ve ölüm nedenleri arasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Kanserin oluşum sürecini anlamak, önleyebilmek ve tedavisinde daha başarılı olmak için, birçok daldan uzmanın iş birliği ve katkıları ile gerçekleşecek disiplinler arası araştırmalara ihtiyaç vardır. Moleküler onkoloji; moleküler biyoloji, tıp, biyoteknoloji, genetik, biyomühendislik, mikrobiyoloji ve biyokimya gibi bölümlerle ortak çalışmalar yürütebilecek disiplinler arası bir alandır. Moleküler onkoloji alanında yapılacak kolaboratif çalışmalarla invaziv olmayan yöntemler kullanılarak kanserlerin erken tanısı, kanser seyrinin hassas yöntemlerle tahmin ve kontrol edilmesi, yeni ve daha etkin kişiye özel tedavi yöntemleri geliştirilebilmesi mümkün olabilecektir.
Kanserin görülme sıklığının ve kanserden ölüm oranlarının azaltılması, en başta moleküler kanser belirteçlerinin geliştirilmesi ve rutin taramalar yapılmasıyla mümkün olabilir. Günümüzde semptomlar belirginleştikten sonra yapılan tanı uygulamaları bu anlamda yetersiz kalmaktadır. Kanserin tanısı ve tedavisinde genetik özelliklerin rolüne yönelik araştırmalar hızla artmakta ve bireysel genetik risk faktörlerinin tanımlanmasının tanı ve tedavide vazgeçilmez olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, moleküler kanser belirteçlerinin oluşturulması ve kişinin genetik risk faktörlerine göre erken taramaların yapılması bireysel ve toplumsal sağlığın iyileştirilmesinde önemli rol oynamaktadır.
Kişiye özel kanser risklerinin doğru bir şekilde öngörülebilmesinin yanı sıra, moleküler onkoloji alanında yapılacak çalışmalarla kişiye özel tedavi yöntemleri geliştirilebilmesi ve tedavi sürecinin, nüks durumlarının hücresel ve moleküler seviyede tahmin ve takip edilebilmesi mümkün olabilecektir. Bunlara ek olarak, bazı kalıtsal kanser türleri taşıyan ailelerde gebelik öncesi moleküler kanser testlerinin yapılması ve doğacak çocukların mutasyonlu kanser genleri taşımaları engellenebilecektir. Bu yolla da, gelecek kuşakların kanserden arındırılması sağlanabilir.
Bu çerçevede, moleküler onkoloji alanında disiplinler arası yapılacak olan araştırmalarla genel sağlık düzeyi iyileştirilebileceği gibi, iş gücü kayıplarının engellenmesine ve ekonominin iyileştirilmesine de kuşkusuz katkı sağlanacaktır. Dolayısıyla ülkemizin moleküler onkoloji alanındaki araştırmalarda görev alacak ve bu konuda uzmanlaşacak insan gücüne acil ve yoğun bir şekilde ihtiyacı vardır. Moleküler onkoloji doktora programının açılması, bu amaca hizmet edecek en büyük atılım olacaktır.
Programın amaçları aşağıdaki maddelerde belirtilmiştir:
- Temel ve klinik kanser bilgisine, temel onkoloji laboratuvarı uygulama becerisine, onkoloji araştırmaları için yeterli bilimsel bilgiye sahip, araştırma planlayabilen, deneysel veri toplayıp sonuçlarını istatistiksel metodlarla analiz ve rapor edebilen doktoralı araştırmacı yetiştirilmesi.
- Kanserin moleküler biyolojisi, kanserde kişiye özel tanı ve tedavi yöntemleri konularında yetkinliğe sahip doktoralı araştırmacı yetiştirilmesi.
- Moleküler Biyoloji, Onkoloji, Genetik, Biyoteknoloji alanlarını entegre edecek bir eğitim programına imkân veren bir yapının sağlanması.
- Doktora öğrencilerinin moleküler onkoloji alanında deneysel beceri kazanmaları, özgün araştırma projeleri gerçekleştirebilmeleri, elde edilen sonuçların klinik uygulamalarda kullanılabilir hale getirebilme yeteneği kazanmaları ve hızla gelişen bu alanda kendilerini sürekli yenileme becerileri edinmelerinin sağlanması.
- Ülkemizin sağlık politikalarına katkıda bulunmak üzere moleküler onkoloji alanında yeni tanı ve tedavi protokollerinin geliştirilmesine katkı sağlanması.
- Türkiye Kanser Araştırmalarına katkı sağlamak.